De overheid als particulier bedrijf: een hellend vlak

De overheid raakt steeds verder van Thorbecke af. Het Rijk neemt de komende tijd ca. 2000 schoonmakers in vaste dienst. Minister Asscher wil laten zien dat schoonmakers erbij horen, zo laat hij weten. Zekerheden zijn nu in zijn ogen oneerlijk verdeeld. Dat is natuurlijk een apart bericht voor de schoonmakers die in dienst zijn bij schoonmaakbedrijven. Op de eerste plaats horen die er dus niet bij (ik weet trouwens niet precies waar ze niet bij horen) en werken bij een schoonmaakbedrijf is per definitie niet zeker. Wat hij doet, is juist onzekerheid in de markt brengen. De overheid gaat nu taken van de samenleving overnemen. Ik zou zeggen: neem iedereen in dienst, want dan heeft iedereen zekerheid. Klein puntje nog: wie gaat dat betalen? Alle niet-ambtenaren zonder zekerheid gaan dit systeem van Asscher betalen. Er is in ieder geval één schoonmaakbedrijf die hier enorm veel last van krijgt. Maar goed, die hoef je in de ogen van Asscher toch niet serieus te nemen.
Maar even serieus: schoonmaakbedrijven zijn heel goed in staat om de ministeries schoon te maken en zekerheid te bieden aan hun werknemers. Je kunt ze ook maatschappelijk verantwoording geven door mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt te betrekken. En wil de minister voorbeelden hebben van bedrijven die zo werken: ik kan hem zo in contact brengen met best practices in Nederland. Bij de schoonmaakbedrijven is alle know-how aanwezig hoe je het beste schoonmaak regelt en verzorgt en daarbij: voor die bedrijven is schoonmaak de hoofdzaak, voor de overheid is schoonmaak een bijzaak, want daar gaat het blijkbaar alleen maar om zekerheid te bieden.

Ander prachtig anti-Thorbecke voorbeeld speelt bij de gemeente Amsterdam. De gemeente wil zelf een prostitutiebedrijf starten met 50 dames. Ik ben er van overtuigd dat er geen commerciële reden ligt in het opzetten van een dergelijk bedrijf, maar het is toch wel merkwaardig dat je als overheid een commercieel bedrijf opzet (dat ook nog gevoelig ligt bij enkele stromingen in het land) zonder misstanden en betere werkomstandigheden voor de sekswerkers. Als dat de toekomstige aanpak wordt voor alle misstanden, dan krijgt de overheid het nog druk met het opzetten van bedrijven.

De overheid neemt over en faciliteert niet meer. Is er een andere oplossing te bedenken om zekerheden te bieden, misstanden aan te pakken en mensenhandel te voorkomen? Als het aan Asscher en Amsterdam ligt, doen we dat door de overheid als uitvoerder te benoemen.

Ben Keizers

  1. Beste Ben,

    Wat heeft Thorbecke te maken met het aannemen van personeel? Of dat nu een schoonmaker is, een schoffelaar in het plantsoen is, of een beleidsmedewerker? Al het werk kan uitbesteed worden, of ingekocht worden. De rolverdeling tussen bestuur en ambtenarij staat toch niet ter discussie?

    De overheid wil misschien als bedrijf gaan werken en dat is tot op zekere hoogte een aardig streven. Als het ging om het spelen van projectontwikkelaar, was dat niet bepaald een probleem. Vraag dat maar in Apeldoorn.

    De overheid bied nu natuurlijk al lang voor iedereen zekerheid, want het verstrekt sociale uitkeringen. En met de nieuwe Participatiewet kan het leger werklozen net als de jaren ’30 weer aan het werk gezet worden.

    In vrijwel alle producten die we kopen, zit een vorm van mensenhandel. Al onze (te) goedkope kleding, suiker, soja wordt geproduceerd door vrijwel rechteloze arbeiders.

    In dit artikel worden zekerheden, staatsinrichting en de kerntaak van een overheid luchtig door elkaar geklopt.
    Weinig verhelderend. Misstanden kunnen nu prima met goede regels worden aangepakt.

    Misschien moeten we daarmee beginnen. En het handhaven van eenduidige regels, zodat frauduleuze bankmedewerkers en belasting-fraudeurs zich net zo gaan voelen als uitkeringsgerechtigden.

  2. Beste Leram,

    Terecht wijs je er op dat een in/aanbestedingsdiscussie wat anders is dan een discussie over het staatsbestel of de rol van de overheid.

    Echter in/aanbestedingsdiscussies worden, zeker als zoals je aangeeft de overheid als bedrijf wil gaan werken (dat ze overigens tot op bepaalde hoogte natuurlijk ook gewoon (moeten) zijn), worden ingegeven door vraagstukken qua optimalisatie van efficiency, kwaliteit en effectiviteit. Die lijkt in de cases van de ministeriele schoonmakers echter niet de afweging te bepalen. Sterker nog, ik ben bang dat je terecht vragen zult kunnen stellen op de effecten op genoemde criteria van het naar binnen halen van deze mensen en diensten. Immers de werking in de markt en van de sector zelf had op deze aspecten toch juist de meerwaarde bewezen?

    Er liggen zoals uit de publicaties bekend en door Ben aangehaald echter geheel andere afwegingen achter waar Ben in mijn optiek terecht de vinger bij legt. Als je al als overheid in deze diensten, en wie ze onder welke condities uitvoert, zou willen ingrijpen zou dat dan wellicht logischer zijn in combinatie met die doelgroepen, waar jij ook aan refereert, waar de overheid al kosten en zorg voor draagt. Overigens is ook dan maar zeer de vraag of je dat als overheid alleen zou moeten willen invullen of juist de kracht van de samenleving in staat moet stellen haar eigen vorm daaraan te geven.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *